تست IVA) Integrated Visual and Auditory) آزمون بررسی یکپارچه عملکرد دیداری شنیداری

مقدمه :
IVA، یک آزمون پیوسته دیداری شنیداری 20 دقیقه ای است که دو عامل اصلی یعنی کنترل پاسخ و توجه را مورد ارزیابی قرار می دهد. 15 دقیقه

آزمون صرف قسمت اصلی و 2 دقیقه صرف آشنایی با آزمون و 2 دقیقه آخر به منظور ارزیابی اعتبار آزمون بوده که مرحله آرام سازی نام دارد. در مرحله اصلی آزمون 500 محرک دیداری و شنیداری ارایه می شود.
آزمون IVA+PLUS بر مبنای راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-IV تدوین شده و به تشخیص و تفکیک انواع ADHD شامل نوع کمبود توجه، نوع بیش فعال(تکانشگر)، نوع ترکیبی و نوع ناشناخته (NOS)، می پردازد . این آزمون برای افراد 6 سال به بالا و بزرگسالان قابل اجرا می باشد.تکلیف آزمون شامل پاسخ یا عدم پاسخ (بازداری پاسخ) به 500 محرک آزمون می باشد. هر محرک فقط یک و نیم ثانیه ارائه می گردد از این رو اجرای آزمون به یک توجه مداوم و ثابت نیازمند است.
تاریخچه آزمون:
در این قسمت سعی شده است، بیشتر به تحقیقاتی که بر روی آزمون IVA+Plus تا کنون صورت گرفته، اشاره شود. اصطلاح CPT نخستین بار، توسط رزولد و همکاران (1965)، برای توصیف آزمونی که مشکلات توجه را در افراد مبتلا به صرعِ خفیف ارزیابی می کرد، به کار گرفته شد. این گروه پژوهشی، نسخه های مختلف(X) و (A-X) از آزمون CPT را معرفی کردند. در نسخه (X) آزمون CPT ، فقط محرک های دیداری ارائه می گردید. در نسخه بعدی این آزمون، یعنی (A-X) دو محرک AوX به آزمودنی ارائه می گردید؛ که محرک هدف (X) بود. مشکلی که وجود داشت این بود که هیچ یک از این آزمون ها به صورت استاندارد و در عین حال ساده موجود نبودند.
در تحقیقی که توسط زوهن، کروسی و راپاپورت (1991)، انجام شد ، نتایج نشان داد زمانیکه محرک های آزمون به صورت موقتی و غیرقابل پیش بینی ارائه شدند، نمرات میانگینِ مدت زمان واکنش، در افراد مبتلا به ADHD بیشتر تحت تأثیر قرار می گرفت.
در آزمون IVA+PLUS، توجه باید از دیداری به شنیداری و بر عکس تغییر کند. نتایج تحقیقاتی که توسط بنتون بعمل آمده ، نتیجه گرفته که، این مشکلات رفتاری احتمالاً اساس عصب شناختی داشته و ناشی از عوامل دیگری نظیر عدم انگیزش کافی و خستگی نمی باشد. هم چنین بارکلی (1993)، فرضیه ای را مطرح کرد که نشان می داد، مشخصه اصلی اختلال ADHD ، مشکل در بازداری پاسخ می باشد. بر اساس این فرضیه، آزمونIVA برای ارزیابی توانایی بازداری پاسخ طراحی شده است. این آزمون، توجه را به عنوان یک مؤلفه شناختی چند بعدی، بر اساس مدل شلبرگ متیر (1987)، ارزیابی می کند در این مدل توجه به پنج بعد تقسیم می گردد.

اعتبار و روایی آزمون:
نتایج مطالعات نشان می دهد که آزمون IVA+PLUS حساسیت کافی (92%) و قدرت پیش بینی درست (89%) را برای تشخیص درست ADHD در کودکان دارد. به طور کلی یافته ها نشان می دهد که این آزمون از اعتبار و روایی مطلوب و بالایی در بررسی توجه و دقت و تشخیص ADHD برخوردار می باشد.

ساختار آزمون:
اجرای آزمون IVA +PLUS شامل چهار مرحله می باشد: (مرحله1) Warm upگرم کردن،( مرحله2) تمرین Practic، (مرحله3) آزمون اصلی و (مرحله4)سرد کردن Cool-down .
مرحله Warm up به دو زمان مجزا تقسیم می گردد، یک دقیقه برای گرم کردن دیداری و یک دقیقه برای گرم کردن شنیداری که پس از آن مرحله تمرین شروع می شود و در آن، اهداف و خطاهای دیداری به صورت ترکیبی ارائه می گردد. این مرحله یک دقیقه و نیم طول می کشد. آزمون اصلی که در آن نیز اهداف دیداری و شنیداری به صورت ترکیبی ارائه می گردد که تقریباً 13 دقیقه طول می کشد ومرحله سرد کردن دقیقا تکرار مرحله گرم کردن می باشد.

این تست 4 مقوله اصلی را اندازه گیری می کند:
1- توجه که هوشیاری، کانون توجه و سرعت را در هر کدام از انواع توجه مداوم، انتخابی، تقسیم شده، متمرکز و متناوب اندازه گیری می کند.
• توجه متمرکز: برای پاسخ صحیح نیاز به تمرکز روی همان موضوع خاص را داریم. این مقیاس توانایی پاسخدهی صحیح به محرک خاص را اندازه می گیرد. برای مثال هنگام درس خواندن فقط روی درس تمرکز می کنیم نه محرک ها و چیزهای دیگر.
• توجه مداوم : این توجه بیانگر توانایی حفظ توجه روی موضوع خاصی است. یعنی بعد از اینکه توجه ایجاد شد آن توجه برای مدتی حفظ شود.
• توجه انتخابی : تواناییِ شناختی، برای پاسخدهی صحیح به موضوع مرتبط با هدف و عدم پاسخ به موضوعی که مرتبط با هدف نیست.
• توجه متناوب : انعطاف پذیریِ شناختی در انتقال توجه از یک محرک به محرکی دیگر برای مثال از دیداری به شنیداری و بر عکس.
• توجه تقسیم شده : توانایی پاسخدهی همزمان به چند موضوع یا چند تکالیف مختلف، توجه تقسیم شده گفته می شود. برای مثال فرد همزمان درس می خواند، تلویزیون تماشا می کند و حرف هم می زند.
2- کنترل پاسخ که شامل: احتیاط، تحمل، ثبات و تنظیم حرکات ظریف حرکتی است.
3- کیفیت که شامل: سبک یادگیری و آمادگی برای یادگیری است.
4- اعتبار: درک، روانی-حرکتی و مقاومت در برابر خستگی را می سنجد.

مزایای استفاده از آزمون IVA :
1- در 20 دقیقه به درمانگر کمک می کند تا انواع پیش فعالی را بر اساس DSM تشخیص دهد.
2- به درمانگر در تشخیص دقیق کمک می کند.
3- انواع عدم دقت بینایی و شنوایی و تکانشی بودن را اندازه گیری کند.
4- به والدین و معلمین کمک می کند تا به مشکلات کودک و دانش آموز خود واقف گردند. برای مثال کودک در یادگیری از طریق بینایی مشکل دارد و یا شنوایی.
5- بهترین سبک یادگیری کودک را آشکار می کند.
6-اجرای آن بسیار آسان است و مراجع و درمانگر هیچ مشکلی در اجرای آن ندارد.
7- تفسیر آن آسان است، زیرا بر مبنای بهره هوشی است که میانگین آن 100 و انحراف معیارش 15 است.
8- بدلیل برخورداری از ثبات بالای آزمون-آزمون مجدد به درمانگر کمک می کند تا اثر درمان را بررسی کند.
9- به درمانگر کمک می کند تا از مشکلات انگیزشی و آسیب های عصبی آگاه شود.
10- از نتایج ان می توان برای فعالیت های پژوهشی استفاده کرد.
11- از نوع پیشرفته که برای سن 18 سال به بالا استفاده می شود.
12- مشاهده آزمودنی در حین اجرای آزمون از لحاظ بالینی که برای تشخیص مشکلات آنها اهمیت دارد.

لازم به توضیح است که این تست درمرکز نوروتراپی ایرانیان بطور تخصصی انجام می شود ، و والدین به منظور آگاهی از میزان تکانشگری و حواس پرتی کودکان خود ، می توانند به این مرکز مراجعه نمایند.

شقایق دخیلی : کارشناس ارشد روانسنجی

روانسنج مرکزنوروتراپی ایرانیان

www.irnfb.com

www.irnfb.ir

www.dr-azarangi.com

تشخیص دقیق بیش فعالی کودکان با انجام تست IVA